BM raporu: Uygurlara yönelik muamele ‘modern kölelik’ biçimi

BM Özel Raportörü Tomoya Obokata, BM İnsan Hakları Kurulu’nun yaklaşan 51. oturumu öncesinde “Çağdaş Kölelik Biçimleri ve Sonuçları” hakkındaki raporunu yayınladı.

Özel Raportör Obokata raporunda, Çin’in Sincan’daki Uygurlara yönelik muamelesinin “modern kölelik” biçimi olabileceğini belirtirken, Çin’in insan hakları uygulamalarına en açık tenkitlerden biri olan, Doğu Türkistan’daki zorla çalıştırma tezlerini “makul” buldu. Obokata, İşgal Altındaki Doğu Türkistan’da Uygurlar, Kazaklar, Kırgızlar ve öbür Türk halklarının zorla çalıştırıldığı sonucuna vardı.

20 sayfalık raporda, Çin’in Doğu Türkistan’da zorla çalıştırılmayla ilgili olarak, “aşırı nezaret, makûs hayat ve çalışma şartları, gözaltı yoluyla hareketin kısıtlanması, tehditler, fizikî ve/veya cinsel şiddet dahil olmak üzere, zorla çalıştırma sırasında etkilenen emekçiler üzerinde uygulanan yetkilerin niteliği ve kapsamı” belirtilen raporda, insanların “diğer insanlık dışı yahut aşağılayıcı muamelelere” maruz kaldıkları bilgisi yer aldı.

Raporda, kimi durumlarda, emekçilerin karşı karşıya olduğu şartların “insanlığa karşı bir hata olarak köleleştirmeye kadar varabileceği ve daha fazla bağımsız bir tahlili hak ettiği” belirtildi.

Çin hükümeti, tahminen 1,8 milyon Uygur Türkü ve öbür Müslüman azınlıkları, Pekin’in bölgedeki dini aşırıcılığı ve terörizmi tedbire emelli olduğunu belirttiği “yeniden eğitim” kamplarında tutarken, zorla çalıştırma, kümelerin sistematik olarak bastırılmasının değerli bir kesimi olarak öne çıkıyor.